Spring naar inhoud

Uit de bestuursvergadering van vrijdag 19 maart 2021:

De eerstvolgende Algemene Ledenvergadering vindt plaats op donderdag 10 juni 2021 van 17.30 uur tot 20.15 uur. Gelet op de coronacrisis wordt deze online gehouden.

In ieder geval staan op de agenda enkele mededelingen en het goedkeuren van het jaarverslag en de jaarrekening 2020, het traject en het proces betreffende het goedkeuren van het declaratiereglement voor bestuurders, het monitoringsverslag branchecode 2018 en de evaluatie van de Code Goed Bestuur. Alsmede de verdere voortgang en inkleuring van het professionaliseringsprogramma en de gevolgen, door de coronacrisis, van het mogelijk uitstellen van de zelfevaluatie van de Raden van Toezicht.

Als hoofdonderwerp staat geagendeerd het besturen en toezichthouden in coronatijd. In dit kader heeft prof. dr. Marc Vermeulen verbonden aan TIAS en lid van de Raad van Toezicht van de Hogeschool Utrecht, op verzoek van het bestuur, de notitie geschreven ‘Turbulente governance, over de ontnormalisering van bestuurlijk handelen‘. U kunt zijn paper vinden op: https://publicaties.tias.edu/turbulente-governance/cover/. Na een inhoudelijke toelichting van Marc Vermeulen vormt deze notitie mede het uitgangspunt om gezamenlijk met de leden in groepen de discussie over dit onderwerp te voeren.

Inschrijven voor de Algemene Ledenvergadering is reeds nu mogelijk bij het secretariaat van de VTH: vth@hbb.nl onder vermelding van 10 juni.

De volgende ALV is op donderdag 18 november 2021 van 17.30 tot 20.15 uur.

Op 5 maart 2021 heeft de minister van OCW een brief aan de Tweede Kamer gestuurd over de onderzoeken inzake de bekostiging.....

Lees de volledige Nieuwsbrief maart 2021

NIEUWSBRIEF van de Vereniging van Toezichthouders van Hogescholen (VTH) van 22 januari 2021

Ofschoon de maand januari al behoorlijk is gevorderd, wenst het bestuur alle leden toch nog een voorspoedig en gelukkig 2021 en eenieder vooral een goede gezondheid. Op maandag 18 januari 2021 is het bestuur voor de eerste keer in dit jaar bijeengekomen en naar aanleiding van deze vergadering is deze Nieuwsbrief opgesteld.

Het bestuur heeft nog geen beslissing genomen over het inhoudelijk deel van de Algemene Ledenvergadering. Gedacht wordt aan een web seminar over het besturen en toezichthouden in deze coronatijd.

Afgelopen maand is de mailinglijst van de VTH geactualiseerd. Helaas hebben niet alle hogescholen gereageerd op het verzoek om hun gegevens in ons bestand te controleren. Gevraagd wordt om eventuele veranderingen van de contactpersonen door te geven aan de secretaris.

Op 15 december 2020 heeft de minister van OCW een brief gepubliceerd over de Macrodoelmatigheid Hoger Onderwijs. Eind februari verschijnt het eindrapport van PWC in opdracht van het ministerie inzake de toereikendheid van het macrobudget, de doelmatigheid van de besteding en de kosten(toerekening) in mbo, hbo en wo.

Lees de volledige Nieuwsbrief januari 2021

Op 10 november 2020 heeft de Eerste Kamer deze wet aangenomen (hamerstuk).
Wanneer de wet exact inwerking treedt, kan nu nog niet gemeld worden, maar de vaste data van inwerkingtreding van wetgeving zijn 1 januari en 1 juli.

In deze wet worden enkele regels ten aanzien van bestuur en toezicht, zoals deze al golden voor kapitaalvennootschappen (NV/BV), ook van toepassing verklaard op andere rechtsvormen, zoals verenigingen en stichtingen. De wet heeft gevolgen voor het bestuur en toezicht van deze entiteiten.
De wet beoogt de kwaliteit van toezicht en bestuur bij onder andere stichtingen en verenigingen in de semipublieke sector te verbeteren. De wet kan immers gezien worden als uitvloeisel van het rapport ‘Een lastig gesprek’ van de Commissie Halsema uit 2013.
Duidelijker en concreter wordt aangegeven wat de taken en verantwoordelijkheden van toezichthouders en bestuurders zijn. De raad van commissarissen, ook aan te duiden als raad van toezicht, heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken in de stichting en met de haar verbonden onderneming of organisatie.

Aanbevolen wordt om de statuten en reglementen tijdig aan deze nieuwe wet te toetsen, bijvoorbeeld met betrekking tot het treffen van een regeling voor een situatie van afwezigheid van de bestuurder(s) en toezichthouders (ontstentenis- en beletregeling). Als deze regeling in de huidige statuten ontbreekt, moeten deze bij de eerste wijziging in overeenstemming gebracht worden met deze bepaling.

Zonder volledig te zijn, zie ook de volledige wetstekst, enkele hoofdpunten:

De mogelijkheid ontstaat om een monistisch bestuurssysteem, ook wel aangeduid, als ‘one-tierboard’ met in hetzelfde orgaan uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders, in te stellen, waarbij de niet-uitvoerende bestuurders de toezichthoudende rol vervullen.

De wet geeft duidelijkheid over regels waarnaar toezichthouders en bestuurders bij de vervulling van hun taak moeten handelen, regels over aansprakelijkheid van bestuurders en toezichthouders en hoe gehandeld moet worden bij een direct of indirect persoonlijk belang dat tegenstrijdig is met het belang van de rechtspersoon. Betrokkene neemt dan niet deel aan de beraadslaging en besluitvorming over het onderwerp.

Ingevoerd worden drie gronden voor de aansprakelijkheid van de toezichthouders en de bestuurders: interne aansprakelijkheid (onbehoorlijke taakvervulling), externe aansprakelijkheid en de misleidende jaarrekening.

De ontslagredenen voor toezichthouders en bestuurders door de rechtbank worden uitgebreid, bijvoorbeeld door verwaarlozing van zijn/haar taak.

Met betrekking tot het meervoudig stemrecht geldt dat een bestuurder of toezichthouder niet meer stemmen kan uitbrengen dan de andere bestuurders en toezichthouders tezamen. Als de statuten nu anders luiden, moeten deze bij de eerste statutenwijziging in overeenstemming gebracht worden met deze bepaling. Vijf jaar na de inwerkingtreding van de wet zijn andersluidende bepalingen niet meer geldig.

Het bestuur dient tijdig de raad van toezicht de voor de uitoefening van diens taak noodzakelijke gegevens te verschaffen.

Download dit nieuwsartikel als PDF

Brochures toezichthouden op onderwijs en onderzoek:

Op deze website, in de rubriek scholing, zijn beschikbaar de twee delen van de publicatie, getiteld:
‘Handreiking voor het toezichthouden op onderwijs en onderzoek in het HBO’.
Deze delen vormen het vervolg van de in 2018 gepresenteerde brochure ‘De vijf kernvragen voor de toezichthouder, hoe kan het interne toezicht op de kwaliteit van onderwijs en onderzoek beter?’ Na het uitbrengen van dit deel bleek dat er behoefte was aan een vervolgdeel met meer concretiseringen en voorbeelden zodat de Onderwijs- en Onderzoekscommissies van de Raden van Toezicht direct aan de slag kunnen gaan met concrete handvatten. Deze twee delen willen in deze
vraag voorzien.
Deel 2A met de titel: ‘Documentanalyse en uitkomsten van kwalitatief onderzoek, achtergrondinformatie en beschouwingen in het HBO’ is in opdracht van de VTH ontwikkeld door het Zijlstra Center van de Vrije Universiteit Amsterdam.
Deel 2B met de titel: ‘De Onderwijs- & Onderzoekscommissie in de branding, een (golf)slag voorwaarts in professioneel toezichthouden’ is van de hand van AnneLoes van Staa en Hans Uijterwijk.

Lees de volledige Nieuwsbrief oktober 2020

Morris Oosterling, Op zoek naar leiderschap, de top in non-profit organisaties bezien vanuit selectie (2019).
Promotie van Morris Oosterling op de werving en selectie van topbestuurders in non-profitorganisaties.
Hij heeft het onderzoek dat er al is geordend en samengevat. Vier Nederlandse casussen zijn nauwkeurig bestudeerd; op basis waarvan hij een aantal conclusies trekt en aanbevelingen doet die goed onderbouwd zijn.

Hildegard Pelzer, Onvrijwillig (2020), te bestellen bij Mediawerf.
Met zeventig bestuurders en toezichthouders is gesproken die een gedwongen vertrek hebben meegemaakt. Hun ervaringen en de lessen die daaruit getrokken kunnen worden, zijn vastgelegd in dit boek.

Vanaf maandag 26 november is bij de secretaris van de VTH (hans@uijterwijkjg.nl) te bestellen voor een vergoeding van €9,95 de brochure: ‘De vijf Kernvragen voor de Toezichthouder, Hoe kan het intern toezicht op de kwaliteit van onderwijs en onderzoek in het Hbo beter? ‘.

Per exemplaar worden alleen de kosten voor het drukken en verzenden in rekening gebracht. De factuur wordt bij de zending ingesloten.

De Tweede Kamer heeft de Onderwijsraad advies gevraagd over de manier waarop de overheid het onderwijs bekostigt en de mogelijkheden voor onderwijsinstellingen om hun bestedingen te verantwoorden. De raad beveelt aan om te blijven werken met lumpsumbekostiging en om terughoudend te zijn met doelfinanciering. Wel dienen de organen die een rol spelen in de verantwoording over en het toezicht op de besteding van onderwijsgelden, beter toegerust te worden op hun verantwoordelijkheden.

Lees verder op de website van De Onderwijsraad

Het accreditatiestelsel voor het hoger onderwijs functioneert in grote lijnen adequaat. Tegelijkertijd ziet de inspectie ruimte voor verbetering. Zo verdient de betrouwbaarheid van de beoordelingen versterking en dit geldt ook voor het lerend vermogen van het stelsel. Daarnaast zou de professionalisering van de beoordelende vakgenoten, secretarissen en de procescoördinatoren moeten worden vergroot.

Dat zijn enkele conclusies uit het onderzoek dat de Inspectie van het Onderwijs in 2017 en het voorjaar van 2018 heeft uitgevoerd naar het functioneren van het Nederlandse accreditatiestelsel. Meer hierover leest u in het rapport 'De kwaliteit van het Nederlandse accreditatiestelsel hoger onderwijs', dat eind juni  door de inspectie aan de minister is aangeboden. In het rapport hebben we aanbevelingen gedaan over de beoordelingsschaal, het beoordelingskader en de professionalisering en onafhankelijkheid van de visitatiepanels. In september zal de minister een reactie publiceren op het onderzoek.

Download het onderzoek

Aanbevolen is onderstaande publicatie over het onderzoek betreffende onder andere het WO en het HBO:
Koens, L. R. Hofman & J. de Jonge (2018). Drijfveren van onderzoekers. Goed onderzoek staat nog steeds voorop. Den Haag: Rathenau Instituut.